10 Ekim 2018 Çarşamba

Hukuk Fakültesini Bitirdikten Sonra...

Bu yazıda hukuk fakültesinden mezun olan bir hukukçunun yapabileceği işler ve yapacakları işlerden elde edebilecekleri takribi gelir miktarları üzerinde durulacaktır.

Hukuk mezunu kolay iş bulabilir mi?
Daha önce hukuk fakültesini kazanmak için neler yapılması gerektiğini anlatmıştık. Peki hukuk mezunları iş bulabilir mi?

Tercih yapılırken  üzerinde en çok durulan konulardan biri de bu.  Bölümün geleceği var mı, mezun olduktan sonra iş imkanları nasıl vs. Aslına bakarsanız hukuk okudunuz diye kimse size iş garantisi veremez. Bu her bölüm için geçerli. Ama hukukun avantajı, çok fazla meslek grubuna hitap etmesi. Çünkü hukuk her şeyin anahtarı. Hal böyle olunca da hukuk mezunu olup da iş bulamamak düşük ihtimal.

Hukuk fakültesini bitiren ne iş yapar?
Hukuk mezunlarının hangi meslek gruplarında çalışabileceklerine bakıldığında avukatlık,hakimlik, savcılık bir solukta sayılabilir. Peki ya aklımıza gelmeyenler?

Avukatlık: Hukuk deyince aklımıza gelen ilk meslek tabii ki avukatlık. Mesleğe başlangıç için yeterlilik aranmaması, yüksek geliri ve verdiği prestij sebebiyle çoğu kişinin ilk tercihidir. Mezun olduktan sonra bir yıllık avukatlık stajını tamamlayan kişi ikamet ettiği yerde büro açabilir.

Çalışmaya başlayan yeni bir avukatın geliri bin 500-2 bin TL arası olacaktır. Ancak birkaç yıl içinde geliri rahatlıkla artar. Belli bir seviyeye gelmiş avukatların aylık geliri 15-20 bin TL civarıdır ki daha fazla kazananlar da vardır. Kamu avukatlarının ham maaşı 2 bin 500 ile 4 bin TL arasında fakat yıllık primlerle beraber bu rakam aylık 3-5 bin TL arasında değişmektedir.

Hakimlik ve Savcılık: Hukukçuların avukatlıktan sonra en fazla tercih ettiği meslekler hakimlik ve savcılıktır diyebiliriz. Ama hakimlik ve savcılık, avukatlığa göre biraz farklı. Zira mezun olduktan sonra yazılı sınav ve mülakat aşamalarını geçip staja başlanır. Staj sonunda tekrar bir sınava girilir. O sınavdan da başarılı olunduğu takdirde mesleğe kabul edilir.     Adalet Bakanlığı her yıl düzenlediği sınavlarla hakim ve savcı alımı yapmaktadır. 2015 yılında 9 bin civarında ki hakim savcı sayısı 2018 yılında %72 oranında artarak 16 binlere çıkmıştır.      Stajyer hakim ve savcıların aylık maaşı 5 bin 292 TL'dir. Tabii kademe atladıkça ve meslekte belli bir görev süresini doldurdukça maaşlar da artmaktadır.

Noterlik: Noterlik de sadece hukuk mezunlarının yapabileceği mesleklerden biridir. Mezun olduktan sonra koşulları taşıyan adaylar staja başlar. Süre 1 yıldır. Staj bittikten sonra yine belirli koşulları taşıyan adaylar noterlik belgesi almaya hak kazanır ve Türkiye Noterler Birliği çatısı altında çalışmaya başlar.

Noterler devletten herhangi bir şekilde aylık ücret almazlar. Ancak en ufak bir mühürden dahi bin lira kazanabildikleri için aylık gelirleri oldukça yüksektir. Tabii sınıfı arttıkça geliri de bir hayli artmaktadır.



Kaymakamlık: Siyasal bilgiler, idari-iktisadi bilimler mezunlarının yanı sıra hukuk mezunları da kaymakamlık mesleğine başvurabilir. Öncelikle KPSS A grubu sınavından başarılı olmak gerekir. Başvuranlar puanı en yüksek olandan itibaren sıralanır ve İçişleri Bakanlığının atayacağı kaymakam sayısının 20 katı adayı kaymakamlık sınavına çağırır. Kaymakamlık sınavına alınanlar da puana göre sıralanır ve İçişleri Bakanlığı bu sefer atayacağı kaymakam sayısının 4 katı adayı mülakata çağırır. Mülakattan başarılı olanlar ise 3 yıllık bir eğitime tabi tutulur. (Bu eğitim içinde 1 yıllık yurt dışı stajı da mevcut) Eğitim sonucunda adaylar bakanlık tarafından kaymakam olarak görevlendirilir.

2018 yılının ilk yarısında kaymakam adayının net maaşı 4 bin 598 TL'dir. Birinci sınıf bir kaymakamın maaşı 9 bin 651 TL'dir. Unvanı ve görevi değiştikçe maaş da değişiklik gösterebilir.

İcra Müdürlüğü: İcra müdürlüğü için kesinlikle hukuk mezunu olmak gerekmez ancak Adalet Bakanlığı son yıllarda icra müdürlüğü ve yardımcılığı için daha çok hukuk mezunlarını kabul etmektedir. Çünkü İcra dairesi de hukuk sisteminin bir parçasıdır. 

Bakanlığın ilan ettiği tarihlerde adaylar yazılı sınava girerler. Sınav sonucunda sıralamaya göre başarılı olan öğrenciler mülakata çağrılır. Mülakatı geçen adayların ise ataması yapılır.  2018 yılının ilk yarısında yeni başlayan bir İcra müdürünün aylık maaşı 3 bin 847 TL iken yardımcısının maaşı ise 3 bin 751 TL'dir. Görevde hizmet yılı arttıkça maaşlar da zamlanmaktadır.


Yasama Uzmanlığı: Hukuk fakültesi de dahil çeşitli öğrenim dallarından mezun olanlar Türkiye Büyük Millet Meclisi idari teşkilatında yasama uzmanı olarak çalışmak üzere istihdam edilmektedir. İlk olarak KPSS A türünden başarılı olmak ön koşuldur. Bu sınavdan başarılı olanlar giriş sınavına çağrılır. Giriş sınavı yazılı-sözlü veya yalnızca sözlü olabilmektedir. Giriş sınavında başarılı olanlar yasama uzman yardımcısı olarak atanır ve bu unvanla 3 yıllık bir eğitime tabi tutulur. Eğitim sonucunda yardımcılar yeterlilik sınavına girer. Bu sınavdan da başarılı olanlar uzman olarak tayin edilir.

Yeni başlayan yasama uzman yardımcısının maaşı 2017 yılının ikinci yarısı itibariyle 4 bin 359 TL'dir.

Akademisyenlik: Akademik kariyer sadece hukuk mezunları için değil her bölüm için üst sıralarda düşünülebilecek mesleklerdendir. Akademisyenlik sürekli araştıran ve eğitim faaliyetlerine ilgi duyanlar için uygun bir meslek dalıdır. Akademik kariyer için lisans eğitiminden sonra sırasıyla yüksek lisans ve doktora eğitimlerini tamamlamak ve iyi derecede  yabancı dil biliyor olmak gerekir. Ayrıca çalışılmak istenilen üniversitenin düzenleyeceği yazılı ve sözlü sınavları da başarıyla geçmek gerekir. Ülkemizde sayıları giderek artan hukuk fakülteleri baz alındığında, hukuk alanında akademisyen ihtiyacının olduğu ve olacağı açıktır.

Yeni başlayan bir öğretim görevlisinin maaşı 4 bin 721 TL, yeni başlayan bir araştırma görevlisinin maaşı 4 bin 844 TL, yeni başlayan doktor öğretim üyesinin maaşı ise 5 bin 456 TL'dir.

Özel Kuruluşlarda Danışmanlık veya Hukuk Müşavirliği: Banka ve finans kurumları, bünyelerinde hukuk danışmanı, hukuk müşaviri kadrosuyla hukukçu personel istihdam etmektedir. Bu kadrolarda çalışabilmek için kurumların kendi yeterlilik sınavları ile ilan ettiği diğer koşulları taşımak gerekmektedir.

Ayrıca hukuk mezunları aldıkları geniş hukuk formasyonu sayesinde rahatlıkla özel sektörde yöneticilik yapabilir. Özel kurumlar yönetici kadrosundaki elemanlarından yeterli bilgi-birikimin yanında yeterli hukuk deneyimi de beklemektedir.

Bir diğer husus, şu anda meclisteki 123 milletvekilinin mesleği avukatlık. Bunun yanı sıra belediye başkanları, parti yöneticileri, danışmanları hep hukukçu. Yani siyasete atılmak da hukuk mezunları için bir seçenek olabilir.

Bir hukukçuysanız bunların haricinde aklınıza gelebilecek bu tarz işleri rahatlıkla yapabilirsiniz. Ne de olsa her konuya hakimsiniz. 

Hukuk Fakültesinde Hangi Dersler Vardır?

Hukuk fakültesinde okutulan dersler zorunlu ve seçmeli olarak ikiye ayrılır. Zorunlu olanlar öğrenciyi hayatı boyunca yapacağı mesleğe hazırlamak içindir. Seçmeli dersler ise öğrenciyi kültürel,siyasi, felsefi ve sosyolojik yönlerden geliştirmeyi amaçlar.Tamamlanması gereken müfredatın yüzde 75'i zorunlu, yüzde 25'i seçmeli derslerden oluşur. Derslerin zorunlu ya da seçmeli oluşu fakülteden fakülteye değişebilir. Örneğin İktisat dersi Ankara üniversitesinde zorunlu iken Marmara üniversitesinde seçmelidir. Ayrıca bazı yerlerde Bilgisayar Enformatiği gibi dersler zorunlu olarak okutulmaktadır.
Genel olarak hukuk fakültelerinde zorunlu okutulan dersler şunlar:


1.       SINIF
Hukuk Başlangıcı
Hukuk Tarihi
Hukuk Metodolojisi
Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi
Roma Hukuku
Anayasa Hukuku (Genel Esaslar)
Medeni Hukuk (Genel Esaslar)
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Türk Dili
Yabancı Dil


2.       SINIF
İdare Hukuku 1
Ceza Hukuku (Genel Esaslar)
Uluslararası Hukuk 1
Borçlar Hukuku (Genel Esaslar)
Genel Kamu Hukuku
Kamu Maliyesi
Genel Devlet Teorisi
Yabancı Dil

                           3. SINIF
İdare Hukuku
Ceza Hukuku (Özel Hükümler)
Eşya Hukuku
Borçlar Hukuku (Özel Hükümler)
İnsan Hakları Hukuku
Ticaret Hukuku
İş Hukuku
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku
Medeni Usul Hukuku


                          4. SINIF
İcra İflas Hukuku
Ceza Usul Hukuku
Uluslararası Hukuk 2
Miras Hukuku
Vergi Hukuku
Deniz Hukuku
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Avrupa Birliği Hukuku
Kıymetli Evrak

Derslerin içerikleri ve amaçları kısaca şöyle:

Hukuk Metodolojisi:Temel hukuk prensipleri, hukuk anlayışı ve hukuk muhakemesinin esasları, genel hukuk prensipleri, hukukun kaynakları, hukukun ortaya çıkışı, işlevi, düzenleyici karakteri, hukukun meşruluğu, sosyal düzen kavramı bu dersin konusunu oluşturmaktadır. 

Anayasa Hukuku:Bu derste, devlet örgütlenmesi açısından anayasal düzen ve farklı politik sistemler, anayasanın kavramsal analizi, parlamentonun tasarrufları, kanunlar, parlamento önergeleri, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, teokratik ve demokratik egemenlik, egemenliğin yapısına ve kullanılış şekline göre devlet şekilleri, seçim sistemleri, parlamenter rejimin özellikleri, başkanlık ve yarı başkanlık sistemleri incelenmektedir. Konulara doktrinsel yaklaşımın yanında, dersler Anayasa Mahkemesinde görülen örnek davaların analizi ile de desteklenmektedir.

Medeni Hukuk:Medeni Kanunun başlangıç hükümlerinin; hak kavramının, medeni hukukun kaynaklarının, yer, zaman ve anlam bakımından uygulanmasının, sübjektif ve objektif iyi niyet kurallarının derinlemesine analizinden başka, derste ayrıca kişiler hukukunun konusu olan kişi ve kişilik kavramı, gerçek ve tüzel kişiler, hak ve fiil ehliyeti, kişiliğin korunması, isim, ikametgâh ve hısımlık, şahsi hal, ayrıntılı olarak incelenmektedir.

İdare Hukuku:İdare kavramı, idarenin eylemleri ve idari sözleşmeler, kamu hizmeti, idarenin sorumluluğu dersin başlıca konularıdır. Ayrıca idarenin oluşumunu etkileyen başlıca ilkeler ve sistemler incelenir. Merkezi idare ile yerel idare kavramları anlatılır. Kamunun teşebbüs ve iştirakleri hukuksal çerçevede ele alınır. Kamulaştırma konusu incelenir. Hukukun üstünlüğü, yargı denetimi konuları işlenir. Dünyadaki başlıca yargı denetimi sitemlerine değinilir.

Ceza Hukuku:Ceza normu ve ona ceza normuna ilişkin temel ilkelerin ardından işlenen suç genel teorisi dersin esasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda; suçun unsurları, suçun özel ortaya çıkış şekilleri olan teşebbüs ve iştirak, suçların içtimas, suçlu kavramı, cezalar ve güvenlik tedbirleri dersin temel konu başlıkları olarak ortaya çıkmaktadır.

Uluslararası Hukuk: Uluslararası Kamu Hukukunun kaynakları (antlaşmalar, örf ve adet), süjeleri, devlet ve unsurları, uluslararası kuruluşlar (Birleşmiş Milletler ve diğerleri), uluslararası ilişkilerin organları olarak elçilikler ve konsolosluklar, uluslararası yargı (Uluslararası Adalet Divanı vs.), deniz, hava ve uzay ile ilgili sorunlar, kuvvet kullanma.

Borçlar Hukuku:Borçlar hukukunu oluşturan genel prensipler, özellikle sözleşmeler, sözleşmenin kurulması, icap ve kabul, sözleşme yapma ehliyeti, esaslı ve esaslı olmayan hata, hile, tehdit, gabin, sözleşmeden doğan yükümlülükler, sözleşme yapma özgürlüğü, bu özgürlüğün kamu düzeni ve emredici hükümler karşısında sınırlandırılması, alacak hakkının temliki ve borcun nakli, imkânsızlık halleri, sözleşmenin tek taraflı ya da iki taraflı olarak sona erdirilmesi, fesih ve iptal dersin konusunu oluşturmaktadır.


Kamu Maliyesi: Kamu maliyesinin mahiyeti ve anlamı, kamu ekonomisi teorisi, kamu harcamaları, kamu finansmanı (gelirleri), vergi ve diğer mali yükümlülüklerin genel ilkeleri, kamu borçları, Türk bütçe süreci bu dersin başlıca konularıdır.

Eşya Hukuku: Eşya Hukuku dersinin konusunu, ayni haklar, ayni hakkın unsurları, diğer haklardan ayrılan yönleri, zilyetlik kavramı ve niteliği, zilyetliğin iktisabı ve kaybı, zilyetliğin korunması, tapu sicili kavramı ve unsurları, tapu sicili teşkilatı ve devletin sorumluluğu, tapu kütüğüne yapılan kayıtların geçerliliği meselesi ve hükümsüzlük halleri, mülkiyet kavramı ve unsurları, mülkiyetin konusu ve kapsamı, taşınır ve taşınmaz mallarda mülkiyet, mülkiyetin iktisabı, kaybı ve takyitleri, gayrimenkul mülkiyetinin özel bir çeşidi; kat mülkiyeti, sınırlı ayni haklar, irtifak hakları, taşınmaz mükellefiyeti ve rehin hakları oluşturmaktadır.

Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku: Bu derste, fikri mülkiyet kavramı ve bu anlamda doğan hakların nasıl korunacağı meselesi ticaret hukuku, telif hakları hukuku, patentler, markalar, tasarımlar açılarından incelenmektedir. Fikri mülkiyet hukuku alanındaki uluslararası belgeler de, ayrıca ders kapsamında incelenmektedir.

Miras Hukuku:Kanuna dayanan mirasçılık, miras sistemleri, toprak ve tarım reformu ve ilgili mevzuat bu ders kapsamında incelenen başlıca konulardır.

Vergi Hukuku:Bu ders kapsamında vergi hukukuna ilişkin anayasal ilkeler, idari kurallar, vergilendirme tekniği ve vergi uyuşmazlıklarını inceler. Ayrıca vergi sisteminde yer alan çeşitli vergilerin hukuki nitelikleri de bu ders kapsamında ayrıntılı olarak anlatılır. 

Deniz Hukuku: Deniz Hukuku dersi kapsamında, yıl boyunca değinilen konular Uluslararası Deniz Hukukuna giriş, esas hatlar ve üç sular ile limanlar, karasuları ve bitişik bölge, münhasır ekonomik bölge, kıta sahanlığı ve deniz tabanı, uluslararası seyrüseferde kullanılan boğazlar ve Türk boğazları, açık denizler, deniz çevresinin korunması ve Akdeniz, Ege ve Karadeniz Sorunları.

Hukuk Derslerinde Nasıl Başarılı Olunur?

Hukuk derslerinde başarılı olmak için 3 tane şart vardır. 
  1. Final notları 50 ve üzeri olmalıdır.
  2. Vizelerin ve finallerin ortalaması en az 40 olmalıdır. Ortalama hesaplanırken genelde vizelerin yüzde 40'ı, finallerin yüzde 60'ı alınır. Final notunuz 50 diyelim ilk şartı sağlıyorsunuz, yüzde 60'ı 30 yapar. Vize notunuz ise 20 olsun, yüzde 40'ı 8 yapar. Toplamı 38 olduğu için kalırsınız. Yani final notunuzun 50 olması sadece ilk şartı sağlar.
  3. Çan olarak bilinen Bağıl nota takılmamanız gerekir. Bağıl not; öğrencinin mutlak notu, o dersi alan diğer öğrencilerin mutlak not ortalaması ve standart sapmanın bir fonksiyonudur. Bağıl değerlendirme sisteminde, öğrencinin her zaman beklediği notu alması teknik olarak mümkün değildir. Not ortalamanız, o dersi alan diğer bölüm öğrencilerin ortalamasından küçük ise beklediğinizden kötü, büyük ise beklediğinizden iyi almanız olasıdır.   
Hukukta her ders için bağıl not geçerli değildir.Genelde seçmeli dersler için kullanılır. Anayasa hukuku ya da Medeni hukuk gibi diğerlerine göre nispeten daha zor olan derslerde çana bakılmaz. Çünkü herkesin yüksek not alması beklenmez. 
  • Başarı notu nedir?
Başarı notu; tek ders ve muafiyet sınavları dışında, öğrencilerin yarıyıl/yıl içi etkinlikler ile yarıyıl/yıl sonu sınavından aldıkları notların öngörülen ağırlıklara göre hesaba katılmasıyla belirlenen ham başarı notunun 4’lük not sistemindeki karşılığını ifade eder. Öğrencilerin başarı notunun hesaplanmasında bağıl veya mutlak değerlendirme sistemi kullanılır. 
Başarı notu derecelerinin puan ve harf karşılıkları ile mutlak değerlendirme sistemindeki not aralıkları aşağıda verilmiştir:




  • Akademik başarı ortalamalarından GANO ve YANO ne anlama gelmektedir?
YANO, bir yarıyıla/yıla aittir yani sadece o yarıyıla/yıla ait dersler baz alınır. GANO hesabı içinse, öğrencinin almış olduğu tüm dersler göz önünde tutulur.Tekrarlanan derslerde alınan en son başarı katsayısı kullanılır. Kayıtlı bulunulan yarıyıl/yıl sonu itibariyle YANO veya GANO belirlenirken öğretim programında belirtilen alınmamış dersler ortalama hesaplarına katılmaz.
  • Sınamalı öğrenci nedir?
Yıllık düzende eğitim yapılan birimlerde yıl başı genel ağırlıklı not ortalaması (GANO) 1,80’in altında olan öğrenciler sınamalı öğrenci kabul edilir. Örneğin 3.yılını bitirmiş bir öğrenci 4.sınıfa geçerken sınamalı öğrenci statüsünde ise 4.sınıf 1.dönem derslerini alamaz. Onları yerine başarısız olduğu (FF) dersleri almak zorundadır ve dilerse DD ve DC olan derslerini alabilir. Özetle; bulunduğu sınıftan ders alınamayıp alttaki sınıflardan ders 
  • Tek ders sınavı nedir?
Tüm gerekleri (bu gereklere fakültelerin sitesinden ulaşabilirsiniz) yerine getirmiş öğrencilere; bu sınav sonucu alacağı notun katkısıyla GANO’sunu en az 2,00 düzeyine çekebilecek durumda olması koşuluyla, yıl sonunda yalnızca bir dersten tek ders sınav hakkı tanınır. Tek ders sınav günü akademik takvimde belirtilir.
  • Ek 3 ders nedir?
Diyelim ki 4 yıl boyunca 37 farklı ders alacaksınız. İlk yıl 10 ikinci ve üçüncü yıllarda ise 12 dersten başarılı oldunuz. Üçüncü yılda mezuniyet aşamasına gelmiş öğrenci son yarıyılına ilave aynı yarıla ait en fazla 3 dersi alabilir. Yani üçüncü sınıfta 15 ders almış olur.Böylece gerekli bütün dersleri vermiş olur ve 3 yılda hukuk fakültesinden mezun olabilir.

Genelde hukuk okuyanlar devam zorunluluğu olmadığı için pek derse gitmezler. Ancak öğretim görevlileri sınavlarında öğrencilerden hukuki dil beklemektedir. Bu dil de derslere katılarak kazanılabilir. Onun dışında günde 2 saatinizi ayırıp çalıştığınız ve bol bol kitap okuduğunuz sürece hukuk derslerinden başarılı olmamanız için hiçbir sebep yok.

Ius Civile Nedir?

  • Ius Civile nedir?

Roma hukuku hem içeriğiyle hem de biçimiyle neredeyse bütün kara Avrupasının hukuk sistemine yansımıştır. Önceden,sözlü kurallar olarak nitelendirilen gelenek-göreneklere bağlıdır. İlk yazılı yasa ise M.Ö. 451'de çıkarılan ve 12 Levha Kanunları olarak bilinen Leges Duodecim Tabularum'dur. Bu metinlerde bugün hala kullanılmakta olan bütün alanlar vardır denilebilir. Bunlardan bir tanesi de Ius Civile.


12 Levha Kanunları
Latince Ius kullanıldığı yere göre hak veyahut haklar manasına gelen hukuk anlamındadır. Civile ise Civitas kelimesinden gelir. Civitas şehir demektir. Civile de şehirde yaşayan insanları ifade eder. Yani Ius Civile şehirdekilerin hukuku denilebilir. 
Bununla alakalı bir başka örnek herkesin bildiği Medeni hukuktur. Arapça'da Medine(مدينة) kelimesi şehir anlamına gelir. Medeni (مدني) ise şehirde yaşayan insanlar için kullanılır. Medeni hukuk da şehirde yaşayanların hakları olarak tanımlanabilir.
Yani,
Ius Civile=Medeni Hukuk
  • Corpus Iuris Civilis nedir?
Ius Civile, Medeni hukuk ile eş anlamlıdır demiştik. Corpus ise Latince'de vücut anlamına gelir. Corpus Iuris Civilis ise Medeni hukukun bütünü gibi düşünülebilir.


     Doğu Roma imparatoru I. Justinianus devletini iki yönden güçlendirmeyi hedeflemiştir:Siyasi ve hukuki.
İmparatorluğunu hukuki açıdan güçlendirmek ve sonraki nesillerinde bundan faydalanmasını sağlamak için M.Ö. 6. yüzyılda İstanbul'da bir emir vermiş ve bu emirle klasik dönem hukukçularının eserleri derlenmiştir. Bu esere Corpus Iuris Civilis adı verilmiştir. Medeni hukuk külliyatı olarak tanımlanabilir. 


Anayasa Hukuku Giriş

  • Anayasa nedir?
Anayasa; bir devletin yönetim şeklini, erkleri kimin nasıl kullanacağını, vatandaşların haklarını bildiren yasadır. Bir başka ifadeyle ülkenin temel belgesi niteliğindedir. Hans Kelsen'in Normlar Hiyerarşisi'ne göre en üstte yer alan metinlerdir. Yani diğer bütün hukuki kurallardan ve yapılardan üstündür. Çıkarılmak  istenen bir yasa anayasaya aykırı olmamalıdır. Zira yasa koyucu konumunda olan Türkiye Büyük Millet Meclisi yasama yetkisini anayasadan alır. 
Anayasalar değiştirilmesi zor yasalardır. Mesela Türkiye'de anayasa değişikliğine gitmek için tam milletvekili sayısının 2/3'ü oranında çoğunluk sağlanmalıdır. Ayrıca anayasalar normatif metinlerdir. Yaptırım güçleri vardır. Kendine bağlı, gerektiğinde yaptırım uygulayacak bir yargı mekanizması da vardır ki buna anayasa mahkemesi denir.
Türkçe'de bu kelimeye karşılık, Osmanlı döneminde “Kanun-u Esasi”, Cumhuriyet Dönemi ilk yıllarında “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu” kullanılmıştır.




  • Anayasa türleri nelerdir?
  1. Yazılı Anayasa: Bir anayasada olması gerektiği düşünülen yasaların bir organ tarafından belirli bir metinde veya metinlerde toplanmasıdır. T.C. Anayasası tek bir metinden oluşurken Fransa'da 1875 yılında çıkarılan Üç Cumhuriyet Anayasası üç üç ayrı metinden oluşmuştur.
  2. Yazısız Anayasa: Bu tür anayasalara teamüli veya geleneksel anayasalar da denir. Bu tür yasalar toplum içinde yıllardır süregelen ve bağlayıcı olduğuna inanılan uygulamalardan oluşur. Buna en iyi örnek İngilteredir. Yazılı bir anayasaları yoktur ama bazı kurallara yazılı belgelerde rastlanabilir. (1215 tarihli Magna Carta Libertatum, 1628 tarihli Petition of Rights vb.) 
  3. Yumuşak Anayasa: Yasama organı tarafından normal kanunlarla değiştirilmesi mümkün olan anayasalardır. Bu iki şekilde olabilir. Ya açıkça kanunlar gibi değiştirilebileceğini hükme bağlar; ya da değiştirme konusunda hiçbir hüküm içermez. Bu yüzden yumuşak anayasaların anayasallık değeri tartışmalıdır. 1814 ve 1830 Fransız Şartları, 1848 İtalyan Anayasaları
  4. Katı-Sert Anayasa:Normal kanunlardan farklı usullerle ve organlar tarafından değiştirilebilen anayasa olarak tanımlanır. Değiştirme usullerini de yine kendileri belirlerler. Üye tam sayısının salt çoğunluğu kuralı, halkoylaması, değiştirilemeyecek hükümler vb. anayasaya sertlik kazandıran yollardır. Bunlara bakıldığı T.C. Anayasasının katı bir anayasa olduğu görülür.
  • Anayasa hukuku nedir?
Devletin kuruluşunu, iktidarın el değiştirmesinin ve işleyişinin yanı sıra bireyin iktidar karşısındaki özgürlüklerini inceleyen hukuk dalıdır. Diğer kamu hukuku dalları da devletle ilgilidir ancak anayasa hukuku devleti siyasal yönden de inceler.
  • Anayasa yargısında yorum yöntemleri nelerdir?
Yorum, bir metnin anlamının belirlenmesidir. Anayasanın yorumu ise anayasadaki bir maddenin veya fıkranın anlamının belirlenmesidir.
Hakimin görevi kanun yapmak onu anlayıp uygulamaktır. Bunun için de yorum yöntemlerine ihtiyaç duyar. Yorum yöntemleri 4 tanedir:

  1. Lafzi(Deyimsel) Yorum: Yasa koyucunun ne dediğini anlamak için anayasanın sözüne bakılmalıdır. Maddenin anlamı  o maddedeki sözcüklere, sözcüklerin cümle içindeki söz dizimine bakılarak anlaşılabilir. Lafzi yorum yorumun sınırlarını çizer. Çünkü hakim metne bakar,onu yorumlayarak anlamaya çalışır ama metnin dışına çıkamaz.
  2. Tarihi Yorum: TBMM'de yapılan her konuşma tutanak altına alınır. Tarihi yorum yaparken öncelikle bu tutanaklara başvurulur. Ayrıca kanunun koyulduğu zamanki dönemin şartlarına da bakılır. Böylelikle yasa koyucunun o zamanki amacı, hangi şartlar altında böyle bir karar verdiği saptanmaya çalışılır. 
  3. Sistematik Yorum: Bazen anayasaya sadece lafzi veya sadece tarihi yorum yapmak şüpheli sonuçlar doğurabilir. Bu yüzden anayasanın planına, maddelerin birbiriyle olan ilişkisine bakılır. Buna da sistematik yorum denir.
  4. Telelojik (Gai, Amaçsal) Yorum: Telelojik yorum metoduna göre diğer yorum yöntemleri ile yetinmek doğru değildir. Bunların yanı sıra anayasa maddesinin amacına ve bilhassa zamanın ihtiyaçlarına, devrin telakkilerine dikkat etmek gerekir. Zira hukuk yaşayan bir sistem olduğu için zamanın ihtiyaçlarına cevap vermek durumundadır. Burada yasa koyucunun düşüncesi pek dikkate alınmaz. 

Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk, Roma Hukuku, Hukuk Öğrencileri, Hukuk Dersleri, Hukuki Bilgiler

Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk, Roma Hukuku, Hukuk Öğrencileri, Hukuk Dersleri, Hukuki Bilgiler